3. Sınıf Matematik Kesirler Konu Anlatımı

Arkadaşlar bu yazımızda 3. Sınıf Matematik Kesirler Konu Anlatımına yer vereceğiz.

Bu konu size derslerinizde ve sınavlarınızda yardımcı olmak için örnek sorularla zenginleştirilmiştir.

BÜTÜN, YARIM ve ÇEYREK KESİR GÖSTERİMLERİ

Eş parçalara karşılık gelen sayı, kesir sayısıdır. Kesir sayısı da kısaca kesir olarak adlandırılır.

Kesirlerde kesir çizgisinin üzerindeki sayı kesrin payıdır.
Kesirlerde kesir çizgisinin altındaki sayı kesrin paydasıdır.

Bir bütünün tamamı 1/1 olarak gösterilir.

Bir bütünün yarısı iki eş parçadan birisi olduğundan 1/2 olarak gösterilir.

Bir bütünün çeyreği dört eş parçadan birisi olduğundan 1/4 olarak gösterilir.

Bir bütünü iki eş parçaya ayırdığımızda, her bir parçaya bu bütünün yarısı yani yarım denir.

Bir bütünü dört eş parçaya ayırdığımızda , eş parçalardan her birine bütünün çeyreği yani çeyrek denir.

  • Bir bütün, iki yarımdan oluşur.
  • Bir yarım, iki çeyrekten oluşur.
  • Dört çeyrek, bir bütün yapar.

!! Payda bütünün kaç eşit parçaya bölündüğünü, pay ise eş
parçalardan kaç tanesinin alındığını gösterir.

Örnek;

BÜTÜNÜN BİRİM KESRİ

Bütünün eş parçalarından bir tanesine birim kesir adı verilir. Birim kesirlerin payı 1’dir.

Birim kesirlerin paydası küçüldükçe kesrin değeri büyür.

Örnek; 

Annem bir pideyi 4 eş parçaya böldü. Eş parçalardan 1 tanesini beslenme
çantama koydu. Beslenme çantama konulan eş parçayı kesirle ifade edelim.

Pide 4 eş parçaya bölünmüştür. Eş parçalardan 1 tanesi beslenme çantasına
koyulmuştur. Pidenin beslenme çantasına koyulan kısmı 1/4 şeklinde
ifade edilir. Eş parçalardan biri bütünün birim kesridir.

Birim Kesirleri Sayı Doğrusunda Gösterme;

Birim kesirler 1’den küçük olduğundan sayı doğrusunda 0 ile 1 arasında gösterilir.

Örnek;

1/4 kesrini sayı doğrusunda gösterelim.

1/4 kesrini sayı doğrusunda göstermek için 0 ile 1 arası 4 eş parçaya bölünüp birinci parça işaretlenir.

 

PAY ve PAYDA ARASINDAKİ İLİŞKİ

Payda bütünün kaç eş parçaya ayrıldığını, pay ise parçalardan kaç
tanesinin alındığını ifade eder. Pay ve payda arasında parça, bütün ilişkisi
vardır.

Örnek; 

Hasan’ın annesinin aldığı çikolata, 8 eş parçadan oluşmaktadır. Hasan, eş parçalardan 3 tanesini yemiştir. Çikolatanın yenilen kısmını kesir ile ifade edelim.

Çikolata 8 eş parçaya (payda) ayrılmıştır. Bu parçalardan 3 tanesi (pay) yenmiştir. Yenilen çikolata kesir ile 3/8 şeklinde ifade edilir. 3/8 kesri “sekizde üç” şeklinde okunur.

 

PAYDASI 10 ve 100 OLAN KESİRLERİN BİRİM KESRİ

Paydası 10 olan kesrin birim kesri 1/10,

Paydası 100 olan kesrin birim kesri ise 1/100’e eşittir.

Aşağıda bir örnekle bu durumu açıklayalım arkadaşlar.

 

Örnek; 

Bir atölyedeki bir top kumaş 10 eş parçaya bölündü. Kumaşın eş parçalarından
beşiyle bir gömlek dikildi.

a. Bir gömlek dikmek için kullanılan kumaş miktarını gösteren kesri modelleyelim ve sayı doğrusunda gösterelim.

b. Bu kesrin birim kesrini gösterelim.

Çözüm;

a. 

Soruda kumaşımız 10 eş parçaya bölündüğü için, sayı doğrusunda 0 ile 1 arası 10 eş parçaya (payda) bölünür. Bu eş parçalardan beşi ile gömlek dikildiği için beşinci sıradaki (pay) işaretlenir. Bu sayı doğrusunda 5/10 kesrine denk gelen noktadır.

b. 5/10 kesrinin birim kesri ise 1/10 kesrine eşittir. Sayı doğrusundaki gösterimi ise aşağıdaki gibidir.

 

BİR ÇOKLUĞUN BİRİM KESRİ KADARINI HESAPLAMA

Bir çokluğun birim kesiri kadarını bulmak için önce bu çokluğu paydasına bölmemiz gerekir.

Örnek;

Bir ofiste çalışan 48 kişinin 1/8’i erkektir. Bu ofiste çalışan erkeklerin sayısını bulalım.

Çözüm;

Bir ofiste çalışan 48 kişinin 1/8’i erkek ise, erkeklerin sayısını bulmamız için çalışanların sayısını bize verilen birim kesrin paydasına bölüp payı ile çarpmamız gerekir arkadaşlar. Yani 48 sayısı paydadaki 8 sayısına bölünür. Daha sonra bölüm paydadaki 1 sayısı ile çarpılır.  Bu durumda erkeklerin sayısı;

48 / 8 = 6

6. 1 = 6 olur.

Ofiste çalışanların 6 tanesi erkektir.

 

BİR ÇOKLUĞUN BELİRTİLEN BASİT KESİR KADARINI HESAPLAMA

Verilen bir çokluğun belirtilen kesir kadarını bulmak için, öncelikle verilen çokluk kesrin paydasına bölünür. Sonra bulduğumuz bölüm kesrin payı ile çarpılır.

Örnek; 

Mert 54 sayfalık bir okuma kitabınının 4/6’sını kitabı aldığı ilk gün okumuştur. Buna göre Mert’in okunacak kaç sayfası kalmıştır ?

Çözüm; 

Arkadaşlar Mert ilk gün 54 sayfalık kitabın 4/6’sını okuduğuna göre, bunun kaç sayfa olduğunu bulmak için önce 54 sayısını paydaya (6) bölelim. Sonra buradan bulduğumuz bölümü pay (4) ile çarpalım.

54 / 6 = 9

9 . 4 = 36 sayfa ilk gün okumuştur.

Soru da bizden Mert’in kaç sayfasının kaldığı sorulduğuna göre;

54 – 36 = 18 sayfası kalmıştır.

 

PAYI PAYDASINDAN KÜÇÜK (BASİT KESİRLER) KESİRLER OLUŞTURMA 

Payı, paydasından küçük olan kesirlere basit kesirler denir. Bu kesirlerin payı paydasına bölündüğünde 1’den küçük bir değer elde edilir.

Örnek; 

Zehra’nın, örüntü bloklarını kullanarak oluşturduğu kesirleri inceleyelim.

Zehra’nın örüntü bloklarıyla oluşturduğu kesir modelinde, kırmızı ile gösterilen kısım, bütünün 2/6’sını gösterir.

2/6 kesrinin payı paydasından küçüktür. (2 < 6) Bu durumda bu kesrimiz bir basit olur.

Zehra’nın oluşturduğu kesir modelindeli mavi ile gösterilen kısım, bütünün 4/6’sını gösterir.

4/6 kesrinin payı paydasından küçüktür. (4 < 6) Kesrimiz basit kesirdir.

 

Konumuz burada bitti. Lütfen bilgilerinizi pekiştirmek ve örnek sorular çözmek için kesirlerler ilgili çözümlü sorular yazımızada göz atın. 🙂 

https://www.matematikogretmenleri.net/3-sinif-kesirlerle-ilgili-problemler-ve-cozumleri/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.